TORONTO – Một cuộc tìm kiếm kéo dài gần một thế kỷ dưới sự hỗ trợ của các nhà phả hệ học ở Toronto đã giúp một gia đình người Scotland tìm ra mộ phần của người ông đã khuất và cũng là một quân nhân trong Thế chiến thứ nhất.

Ian Hector Steven rời Glasgow đến Canada vào khoảng thế kỷ 20 để sinh sống và lập gia đình. Trong những lá thư gửi đều đặn về nhà, Hector cho biết ông đã gia nhập quân đội và kèm theo một tấm ảnh đầy hạnh phúc của ông trong bộ trang phục quân nhân. Những tin tức vơi dần đi khi chiến tranh xảy ra và cả gia đình chỉ biết Hector bị thương trong một trận chiến từ báo đài. Tin báo tử được gửi đến cùng chiếc huy chương Memorial Cross không lâu sau đó, nhưng không ai rõ ông đã chết như thế nào và nơi ông được chôn cất.

Gác lại nỗi đau mất mác, cả gia đình đã bắt đầu việc tìm kiếm bằng rất nhiều cách. Họ đã đăng tin về cái chết cũng như hình ảnh của Hector trên các trang báo Canada với hy vọng vợ Hector sẽ nhìn thấy và liên lạc nhưng không có kết quả. Chiến tranh lại nổ ra một lần nữa và trong lần này, chút hy vọng nhỏ nhoi về một người con hoặc cháu của Hector – xuất hiện trong đội quân viễn chinh Canada được cử sang Châu Âu – tìm cách liên lạc với gia đinh cũng bị dập tắt. Cả gia đình gần như bỏ cuộc vì tuyệt vọng.

Thời gian thấm thoát trôi qua, trong chuyến viếng thăm toà nhà Quốc Hội tại Ottawa cách đây 10 năm nhân dịp sang thăm con trai du học, cháu trai của Hector – Rev. Harold Steven đã vô tình phát hiện tên của chú mình không hề nằm trong Sách Tưởng niệm và một lần nữa, những ý định tìm kiếm người chú đã khuất lại loé lên trong đầu Steven.

Khoảng 18 tháng trước, Steven – nay đã ở tuổi 80 – vô tình đọc được một bài báo trên tạp chí The Scots về dự án lịch sử của Đại học Edinburgh. Các nhà nghiên cứu mong muốn có thể tìm ra nơi chôn cất những quân nhân vô danh đã hy sinh trong chiến tranh. Thông qua mạng lưới nghiên cứu trên, Steven đã phát hiện ra chú mình từng sống tại Toronto và nhanh chóng liên lạc với văn phòng thành phố cũng như nhà lưu trữ. Sau đó, ông tiếp tục liên hệ với nghĩ trang Mount Pleasant, để kiểm tra xem Hector có được chôn cất tại đây không!

Nỗ lực tìm kiếm của Steven đã nhận được sự quan tâm từ Sue Henderson – quản lý nghĩa trang. Cô bị lôi cuốn vào câu chuyện của Hector và nhanh chóng liên lạc với Heather Ioannou – hiện đang làm việc trong Hiệp hội Gia phả học Ontario có trụ sở tại Toronto.

Ioannou, người đã sống ở Canada trong nhiều năm nhưng lớn lên ở Scotland đồng ý giúp đỡ. Cả hai tìm kiếm các tài liệu ở kho lưu trữ của tỉnh và không lâu sau đó, hồ sơ về cái chết năm 1918 của Hector – đăng ký bởi Cục Quản lý Tử vong hạt York được tìm thấy. Bằng cách kiểm tra địa chỉ nơi chôn cất, cả ba đã phát hiện mộ phần của Hector tại St. John’s.

Ở những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời sau hơn trăm năm kiếm tìm không ngừng nghỉ, Steven đã có câu trả lời cho câu hỏi mà gia đình anh vẫn ghi nhớ – Hector đã được chôn cất tại đâu?

Phát hiện này cũng cho phép Ioannou và Henderson tìm ra được nhiều thông tin khác có liên quan như ngày Hector đến Canada, nguyên nhân tử vong. Ông đã đến thị trấn miền Đông Quebec vào tháng 5 năm 1913, sau đó, qua đời vì viêm phổi do cúm nặng và thương tật trong chiến tranh. Theo nhật ký chiến đấu của Hector – được tìm thấy bởi Ioannou, ông từng là một phần của lực lượng viễn chinh Canada ở Pháp.

Image result for 100 years later, Toronto genealogists help soldier's family find his burial site

Hector được chôn cùng vợ, một phụ nữ người Anh tên Evie Lacey, người đã chết vì bệnh cúm 11 ngày sau khi chồng cô qua đời. Bởi vì khu mộ là sở hữu tư nhân, cả gia đình buộc phải nhờ đến sự can thiệp của chính quyền để công nhận Hector đủ điều kiện lập bia tưởng niệm.

Chủ nhật vừa qua đánh dấu 104 năm kể từ lần đầu tiên Hector đặt chân đến Canada. Mọi người đã tụ họp về St John’s và cùng tham dự một buổi lễ tưởng niệm nhỏ đầy xúc động. Buổi lễ cũng có sự tham dự của các nhà nghiên cứu Canada và các nhà gia phả học

SHARE